June 29, 2008

Выстава старых фотаздымкаў з Беларусі

Гэтымі днямі ў Варшаве праходзіць фотавыстава пра Палесьсе, Наваградчыну ды Віленшчыну.

У парку недалёка ад скрыжаваньня вуліц Krakowskie Przedmieście і Karowa дэманструюцца працы фотамастакоў 30-х гадоў мінулага стагодзьдзя, у тым ліку знакамітага беларускага майстра Яна Булгака.

June 27, 2008

Уладзімір Арлоў: "Праз Быкава прамаўляў Космас беларускага народа"

"Эўрарадыё"
Мара Нальшанская

Пра Быкава Уладзімір Арлоў кажа, што яго вуснамі прамаўляў беларускі Космас, украінскі пісьменнік Аляксандр Ірванец, хоць і не быў асабіста знаёмы з Быкавым, лічыць, што праз пераклад твораў спрычыніўся да яго творчасці, а паэт Уладзімір Някляеў прыгадвае, што на апошні дзень нараджэння падарыў Быкаву букет суніц і ружу.

23 чэрвеня ў Варшаве адбылася вечарына памяці Быкава, арганізаваная ініцыятывай “Беларуская нацыянальная памяць”. На ёй літаратары і грамадскія дзеячы прыгадвалі гісторыі, звязаныя з Васілём Быкавым.

Паэт Уладзімір Някляеў распавёў, як цяжка яму было выбраць падарунак для Васіля Быкава на яго апошні дзень нараджэння.

Уладзімір Някляеў: “Што падарыць чалавеку на дзень нараджэння, калі ведаеш, што ён праз два-тры дні памрэ? Гадзіннік залаты ці што? Адразу пачынаеш адчуваць каштоўнасць самога жыцця. І я абсалютна выпадкова на Камароўцы пабачыў бабулю, якая прадавала не проста суніцы, а на сунічніку, на траве. Я прыгадаў, як мы некалі з ім (Васілём Быкавым –заўв. аўтара) хадзілі па суніцы на яго лецішчы. І я набыў гэты “букецік” суніц, прывёз яму. Ён адарваў адну сунічку, надкусіў, яна пацякла па падбародку як крывінка… Я яму тады таксама яшчэ ружу адну купіў. І кажу: “Васіль Уладзіміравіч, выбачайце, можа гэта мала – кветка, суніцы…” А Ірына Міхайлаўна, жонка яго, як раз ставіла гэтую кветку ў ваду. І Быкаў кажа: “А што чалавеку ў жыцці гэтым трэба? Яму трэба адно толькі само жыццё, адна ў ім жанчына і адна кветка”.

Украінскі пісьменнік Аляксандр Ірванец, які пераклаў на ўкраінскую мову “Пахаджане” Быкава, лічыць, што гэтая кніга — сумная гісторыя не толькі беларускага, але і ўкраінскага народа.

Аляксндр Ірванец: “Я б ніколі не ўзяўся перакладаць вайсковую прозу Быкава. А калі да мяне ў рукі трапіла кніга “Пахаджане”, я прачытаў – і гэта была зусім іншая проза, зусім іншы Быкаў. Я ўвогуле вельмі люблю сатырычную літаратуру – а гэта быў такі смех скрозь слёзы. І мы зрабілі гэтую кніжку. У анатацыі да гэтай украінскай зборкі Быкава напісана прыкладна так: “Гэта дастаткова сумная інтэрпрэтацыя лёсу беларускага народа”. І не толькі беларускага, бо гэтыя яго прыпавесці вельмі добра праектуюцца на ўкраінскую рэчаіснасць. Цяпер у нас ёсць яшчэ і такі Быкаў – і дзякуючы таму, што ён такі рознабаковы, я таксама спрычыніўся да яго творчасці".

Пісьменнік Уладзімір Арлоў на сустрэчы падзяліўся гісторыямі, якія належаць самому Быкаву – Арлоў выбраў іх з аўтабіяграфічных дадаткаў самога Быкава да кнігі “Доўгая дарога дадому” падчас падрыхтоўкі да праграмы “Чытаем Быкава” на “Радыё Свабода”.

Уладзімір Арлоў:
“Гэты былі тыя фрагменты, якія апускалі Быкава з катурнаў, на якія хтосьці імкнецца яго паставіць, і паказвалі яго простым чалавекам. Сярод іншага там быў фрагмент пра тое, як галодны Быкаў падчас навучання ў Віцебскай мастацкай вучэльні разам з сябрамі ад галадухі намаляваў рубель. І пайшлі на гэты рубель набылі хлеба, чагосьці яшчэ і наеліся.
Быкаў быў надзелены пачуццём гумару. Змрачнаватага такога, можа быць нават па-беларуску змрачнаватага, але гэтае пачуццё не пакідала яго да апошніх дзён. Ёсць у нас такі дзеяч Анатоль Белы. І вось ён вырашыў паставіць помнік Васілю Быкаву, жывому яшчэ Быкаву, але які быў ужо так бы мовіць адной нагой у вечнасці. Ён ужо прыехаў з Чэхіі, чакаў на хіміятэрапію ў Бараўлянах. І вось звоніць яму Анатоль Белы і кажа: “Васіль Уладзіміравіч, мы вам у суботу будзем адчыняць помнік! Мы прышлём машыну і ўсё такое…” І Быкаў адказвае: “Толя! Пачакай пару тыдняў!”


На заканчэнне лепш за ўсё падыдзе фраза, якую таксама напрыканцы вечара сказаў Уладзімір Арлоў:

“Проста ягонымі вуснамі прамаўляў беларускі Космас, геній самога народа. Я думаю, што гэта маўклівая ўжо размова з Быкавым дзякуючы ягоным кнігам будзе працягвацца датуль, пакуль будзе Беларусь”.


June 24, 2008

65 год СБМ

22 чэрвеня 1943 году было абвешчана пра стварэньне Саюзу беларускай моладзі - беларускай патрыятычнай арганізацыі ў гады нямецкай акупацыі.

СБМ згуртавала ў сваіх шэрагах шмат нацыянальна-сьвядомых маладых беларусаў, а для многіх стала сапраўднай школай патрыятызму. Ня гледзечы на супярэчлівую ацэнку дзейнасьці гэтай арганізацыі, СБМ не была простай нямецкай марыянеткай. Бо шмат яе ўдзельнікаў сваім жыцьцём засьведчыла адданасьць беларускаму народу.

Успамінаючы гэтую памятную дату, сябрына Беларускай Нацыянальнай Памяці наведала сёньня Вайсковыя могілкі ў Менску і ўсклала кветкі на месцы пахаваньня 13 эсбээмаўцаў, якія загінулі на урачыстасьці з нагоды заснаваньня СБМ, якія адбываліся ў будынку сёньняшняга Купалаўскага тэатру. Падчас спэктаклю па п’есе Францішка Аляхновіча, партызаны планавалі забіць кіраўніка гітлераўскай акупацыйнай адміністрацыі В.Кубе, але падарвалі сяброў СБМ, у тым ліку сына Ф.Кушаля і Н.Арсеньневай - Яраслава. Ахвяры тэракту былі пахаваныя на Вайсковых могілках у Менску.

вайсковыя могілкі ў Менску

сьцяг з эмблемай СБМ

P.S. Дзякуючы інфармацыі са Скарынаўскай бібліятэкі ў Лёндане, нам сталі вядомыя імёны некаторых сябраў СБМ, якія загінулі ў часе выбуху 22 чэрвеня 1943 г. і былі пахаваныя на Вайсковых могілках у Менску:

Андрэй Братко;
Яраслаў Кушаль (сын Натальлі Арсеньневай);
Кастусь Мокат;
Пятро Насеньнік;
Марыя Негіна;
Марыя Сабалеўская;
Леанід Слаўнін

June 22, 2008

Пяць гадоў таму пайшоў з жыцьця Васіль Быкаў

22 чэрвеня 2003 году памёр Васіль Быкаў.


Вечная памяць!


June 21, 2008

Вечарына памяці Васіля Быкава

23 чэрвеня а 17 гадзіне ў варшаўскім Collegium Civitas адбудзецца сустрэча-успамін Васіля Быкава.

Пра вялікага беларуса будуць распавядаць вядомыя асобы, якія яго блізка ведалі.

Сардэчна запрашаем!

P.S. Collegium Civitas знаходзіцца па адрасу: Pałac Kultury i Nauki, Plac Defilad 1, XII паверх, заля 1222, уваход з боку вуліцы Marszałkowska.

June 19, 2008

Дзень нараджэньня Васіля Быкава

19 чэрвеня споўнілася б 84 гады з дня нараджэньня народнага пісьменьніка Васіля Быкава.

Быкаў пражыў складанае жыцьцё. Прайшоў усю вайну з 1941 да 1945 году, двойчы быў паранены. Тое, што гэты вялікі беларус перажыў на вайне, натхніла яго літаратурную творчасьць, галоўнай тэмай якой стаў чалавек на вайне. Кнігі Васіля Ўладзіміравіча прынесьлі яму сусьветную вядомасьць і паставілі ў адзін шэраг выдатнымі майстрамі прозы ХХ ст.

Творчая манера і грамадзянская пазыцыя Васіля Быкава сталі прычынай нападак і ачарненьня ў савецкі перыяд.

Складаныя адносіны былі ў Быкава і з уладай незалежнай Беларусі. Апошнія гады ён вымушаны быў жыць у эміграцыі, вярнуўшыся на Бацькаўшчыну толькі за 5 месяцаў перад сьмерцю.

Сэрца чалавека, які сапраўды можа лічыцца духоўным аўтарытэтам для беларусаў, спынілася 22 чэрвеня 2003 года ў 20 гадзiн 30 хвiлiн.